Datum
31.05.2021

Componist, dichter en onderzoeker Micha Hamel wordt de nieuwe Artist in Residence bij het Netherlands Institute for Advanced Study in the Humanities and Social Sciences (NIAS-KNAW). Hamel zal tijdens zijn fellowship aan zijn ‘luisteratlas’ werken, een weergave van zijn onderzoek naar luisteren.

Kunnen we onze oren trainen en beter leren luisteren? En hoe kunnen de vaardigheden van muziek beluisteren worden ingezet voor het beter luisteren naar anderen? Op onder meer deze vragen zoekt componist, dichter en onderzoeker Micha Hamel een antwoord tijdens zijn fellowship als Artist in Residence bij het NIAS van 1 februari 2022 tot 1 juli 2022.

Het aannemelijk maken van de stelling dat ‘naar muziek luisteren’ een positieve invloed heeft op sociaal luistergedrag, beschouwt Hamel als een uitdaging. ‘Als ik stel dat muziek luisteren je een beter mens maakt, dan zou dat betekenen dat musici betere mensen zijn dan niet-musici, en dat is natuurlijk niet waar. Het belang van het onderzoek is dat luisteren voor ieder mens, elke dag opnieuw een kluwen aan reflexen, bedoelingen en afwegingen is, die voortkomt uit opvoeding, gedrag en culturaliteit. Het is niet eenvoudig om er goed in te zijn.’

Afgelopen 3,5 jaar richtte Hamel zich als lector aan Hogeschool Codarts op (klassieke)muziek-luisterculturen vanuit een filosofisch, empirisch en artistiek perspectief. Hij onderzocht onder meer hoe gamification kan bijdragen aan de waarde van luisteren voor de luisteraar en meer maatschappelijke inbedding van klassieke muziek.

Tijdens zijn residentie bij het NIAS wil Hamel in dialoog gaan met wetenschappers uit verschillende disciplines om gegevens over sociaal luisteren te verzamelen. Uiteindelijk zal hij zijn onderzoek verwerken in een boek met de werktitel Luisteratlas, dat in 2022 bij Querido verschijnt.

BIOGRAFIE

Micha Hamel (1970) is componist, dichter en onderzoeker. Zijn concertmuziek werd uitgevoerd door vrijwel alle belangrijke Nederlandse orkesten en ensembles. Ook componeerde hij muziek voor dans en theater, zoals voor het Nationale Ballet, het Nationale Toneel en Orkater. Hij publiceerde vijf dichtbundels, waarvan nummer vier werd bekroond met de Jan Campertprijs. Samen met animatiekunstenaar Demian Albers (studio Apvis, Breda) maakt Hamel poëtische ervaringen voor Virtual Reality.
In 2008 toerde zijn tragische operette Snow White (Nederlandse Reisopera) met veel succes door het land. In juni 2012 was hij Componist in focus op het Holland Festival, waarvoor hij twee avondvullende werken componeerde: een Requiem voor ons beschavingsideaal, en een multidisciplinaire voorstelling geïnspireerd op het schilderij “De Rode Kimono” van George Hendrik Breitner. Na het avondvullende melodrama Een pure formaliteit (Orkater, 2014) was zijn polystilistische opera Caruso a Cuba (Nationale Opera, 2019) weer een nieuwe mijlpaal.

NIAS EN DE AKADEMIE VAN KUNSTEN

De Artist-in-Residencebeurs biedt kunstenaars uit alle disciplines de gelegenheid om aan een project te werken in een internationale en interdisciplinaire academische omgeving. De beurs wordt verstrekt door NIAS en de Akademie van Kunsten, die hiermee de interactie tussen kunst en wetenschap willen bevorderen.

Het is de eerste keer dat een componist Artist in Residence bij het NIAS wordt. Eerdere winnaars waren onder andere Oscar Santillán, Jan Rosseel, Arne Hendriks en Ana María Goméz López. NIAS en Akademie van Kunsten behoren tot de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.